Hoe groot is het ideale moerasfilter?
Door Stan Fournier
Bij de aanleg van een zwemvijver is de grootte van het plantenfilter een belangrijke keuze. Een te kleine filterzone kan problemen geven met de waterkwaliteit, terwijl een goed ontworpen filter zorgt voor voldoende biologische zuivering.
Bij Koifarm Fournier hanteren we voor een klassieke natuurlijke zwemvijver als richtlijn dat ongeveer een derde van de totale vijveroppervlakte uit plantenfilter bestaat. Bij een hybride zwemvijver met goede voorfiltering kan de biologische filterzone eventueel kleiner zijn.
De benodigde oppervlakte hangt echter niet alleen af van de grootte van de zwemvijver. Ook de filteropbouw, de doorstroming en de hoeveelheid vuil die het systeem moet verwerken, spelen een rol.
Waarom rekenen we op ongeveer een derde plantenfilter?
In een klassieke zwemvijver gebeurt de waterzuivering grotendeels in het moerasfilter. Het water stroomt door lava of ander geschikt filtermateriaal, waarop bacteriën en andere micro-organismen zich ontwikkelen.
De waterplanten nemen tijdens hun groei voedingsstoffen op. Samen met de biologische processen in het filter helpen ze de waterkwaliteit op peil te houden.
Een voldoende grote filterzone biedt ruimte voor zowel het filtermateriaal als de planten. Daarom gebruiken we bij klassieke zwemvijvers ongeveer een derde van de totale wateroppervlakte als praktische ontwerprichtlijn.
Stel dat je een zwemvijver met een totale oppervlakte van 60 m² aanlegt. Dan voorzien we volgens deze richtlijn ongeveer 20 m² plantenfilter en 40 m² zwemgedeelte.
Dat is een vertrekpunt, geen vaste garantie op helder water. De uiteindelijke werking hangt ook af van de technische uitvoering.
Kan een plantenfilter kleiner bij een hybride zwemvijver?
Ja. Bij een hybride zwemvijver wordt de biologische filtering gecombineerd met aanvullende technische filtering.
Een goede voorfilter verwijdert bladeren, zwevend vuil en andere vaste deeltjes voordat ze in het biologische filter terechtkomen. Daardoor hoopt er minder organisch materiaal op tussen de lava of het substraat en wordt de filterzone minder belast.
Dat kan het mogelijk maken om de biologische filter kleiner uit te voeren.
Hoeveel kleiner, hangt af van de gebruikte filtertechniek, de gewenste waterkwaliteit en de volledige inrichting van de zwemvijver. We zouden daarom niet zomaar één kleiner percentage voor alle hybride zwemvijvers aanbevelen.
Voorfiltering verwijdert bovendien niet automatisch alle opgeloste voedingsstoffen. Er moet dus nog altijd voldoende biologische zuiveringscapaciteit aanwezig zijn.
Waarom is de filteropbouw minstens zo belangrijk als de oppervlakte?
Een groot plantenfilter werkt niet noodzakelijk beter dan een kleiner filter dat correct is opgebouwd.
Vooral de waterverdeling speelt een belangrijke rol. Wanneer het water slechts door een beperkt deel van de filterzone stroomt, wordt een groot gedeelte van het beschikbare filtermateriaal nauwelijks benut.
Ook de keuze van het filtermateriaal, de filterdiepte en de mogelijkheid om opgehoopt vuil te verwijderen, bepalen mee hoe goed het systeem op lange termijn blijft functioneren.
Bij Koifarm bekijken we daarom niet alleen hoeveel vierkante meter plantenfilter er beschikbaar is, maar ook hoe het water door die filter zal stromen.
Wat als je onvoldoende plaats hebt voor een plantenfilter?
Niet iedere tuin biedt voldoende ruimte om een derde van de vijveroppervlakte als plantenfilter in te richten.
In dat geval kan een hybride opstelling interessant zijn. Door vaste vervuiling vooraf te verwijderen en de biologische filtering goed te ontwerpen, kun je de benodigde plantenfilteroppervlakte mogelijk beperken.
Het is wel belangrijk om dit al tijdens het ontwerp te bekijken. Achteraf een te kleine of slecht doorstroomde filterzone aanpassen, is vaak moeilijker dan meteen de juiste filteropstelling kiezen.
Hoe groot moet jouw plantenfilter worden?
Voor een klassieke zwemvijver is ongeveer een derde van de totale oppervlakte als plantenfilter een bruikbaar uitgangspunt. Bij een hybride zwemvijver met goede voorfiltering kan de biologische filterzone eventueel kleiner worden uitgevoerd.
De juiste afmetingen hangen uiteindelijk af van de volledige installatie: de zwemzone, de filteropbouw, de voorfiltering en de watercirculatie.
Bij Koifarm Fournier helpen we je om die onderdelen op elkaar af te stemmen, zodat je plantenfilter niet alleen voldoende capaciteit heeft, maar ook praktisch te onderhouden blijft.