Algen in een zwemvijver
Door Stan Fournier

Algen zijn vervelend in een zwemvijver. Draadalgen vormen groene slierten langs de vijverranden en tussen de waterplanten, terwijl zweefalgen het zwemwater groen en troebel kunnen maken.
Een goede inrichting van de zwemvijver, voldoende geschikte waterplanten en goed werkende biologische processen zijn belangrijk om algengroei onder controle te houden. Wanneer het biologische evenwicht verstoord raakt, kunnen algen zich snel ontwikkelen.
Om algen in je zwemvijver aan te pakken, moet je niet alleen de zichtbare algen verwijderen, maar ook nagaan waarom ze zo sterk groeien. Zo kun je het probleem bij de oorzaak aanpakken.
Draadalgen en zweefalgen: wat is het verschil?
Niet alle algen veroorzaken dezelfde problemen. In een zwemvijver maken we vooral onderscheid tussen draadalgen en zweefalgen.
Draadalgen vormen lange groene draden of slierten die zich vasthechten aan stenen, vijverranden, waterplanten en andere oppervlakken. Ze kunnen zich sterk uitbreiden en zelfs delen van het plantenfilter overwoekeren.
Zweefalgen zijn microscopisch kleine algen die vrij in het water zweven. Wanneer ze zich massaal vermenigvuldigen, krijgt het zwemwater een groene kleur en neemt het zicht onder water af.
Dat onderscheid is belangrijk, want een behandeling tegen draadalgen is niet automatisch geschikt om groen water door zweefalgen op te lossen.
Waarom krijg je algen in je zwemvijver?
Wanneer algen zich sterk ontwikkelen, is het biologische evenwicht in de zwemvijver vaak verstoord. Dat kan verschillende oorzaken hebben. Niet alleen de hoeveelheid voedingsstoffen speelt een rol, maar ook de mineralenbalans, de bacteriële werking en de aanwezigheid van voldoende zuiverende waterplanten.
Te weinig mineralen in het water
De mineralenbalans heeft invloed op de ontwikkeling van waterplanten en de stabiliteit van de waterkwaliteit.
Calcium en magnesium zijn belangrijk voor een gezonde plantengroei. Ook de carbonaathardheid (KH) speelt een rol, omdat die helpt om schommelingen in de pH op te vangen.
Wanneer bepaalde mineralen ontbreken, kunnen waterplanten minder goed groeien. Daardoor nemen ze mogelijk minder voedingsstoffen op en krijgen algen meer kansen.
Een mineralentekort is echter niet bij iedere zwemvijver de oorzaak van draadalgen. Daarom is het verstandig om eerst de waterwaarden te controleren voordat je mineralen toevoegt.
Onvoldoende actieve bacteriën
In een zwemvijver zorgen bacteriën en andere micro-organismen voor de afbraak en omzetting van organisch materiaal en afvalstoffen.
Deze micro-organismen ontwikkelen zich onder andere op het filtermateriaal, tussen de plantenwortels en op andere ondergedompelde oppervlakken.
Wanneer de biologische processen onvoldoende functioneren, kunnen organische resten zich ophopen. Tijdens de afbraak komen voedingsstoffen vrij die algengroei kunnen stimuleren.
Een goede watercirculatie, voldoende zuurstof en een correct opgebouwd biologisch filter helpen om deze processen te ondersteunen.
Onvoldoende zuiverende waterplanten
Waterplanten nemen tijdens hun groei voedingsstoffen op. Daarmee vormen ze een belangrijke schakel in de waterzuivering van een zwemvijver.
Wanneer er te weinig geschikte waterplanten aanwezig zijn of wanneer de planten onvoldoende groeien, blijft de opname van voedingsstoffen beperkt. Algen kunnen dan gemakkelijker profiteren van de beschikbare voedingsstoffen.
Vooral de inrichting van het moerasfilter is belangrijk. Het gaat niet alleen om het aantal planten, maar ook om de gekozen soorten, de groeicondities en de manier waarop het water door het filter stroomt.
Te veel organisch materiaal
Bladeren, stuifmeel, afgestorven plantendelen en slib zorgen voor extra organische belasting.
Wanneer dit materiaal in de zwemvijver achterblijft, wordt het geleidelijk afgebroken. Daarbij kunnen voedingsstoffen vrijkomen die opnieuw beschikbaar worden voor algen.
Verwijder daarom regelmatig bladeren en ander vuil, knip afgestorven plantenresten weg en voorkom dat er zich een dikke sliblaag vormt.
Te veel fosfaat en nitraat
Fosfaat en nitraat zijn voedingsstoffen die zowel waterplanten als algen kunnen gebruiken. Wanneer ze in ruime mate beschikbaar zijn, kan dat bijdragen aan overmatige algengroei.
Daarbij wordt soms verwezen naar de Redfield-ratio, die de verhouding tussen stikstof en fosfor beschrijft.
Die verhouding is oorspronkelijk ontwikkeld op basis van onderzoek naar marien plankton. Ze kan niet zomaar worden gebruikt als een vaste ideale verhouding tussen nitraat en fosfaat in een zwemvijver.
Bovendien zeggen de meetwaarden van nitraat en fosfaat niet alles over de totale hoeveelheid beschikbare voedingsstoffen. Een lage gemeten concentratie sluit sterke algengroei niet uit: algen en waterplanten kunnen voedingsstoffen immers snel opnemen.
Het is daarom belangrijker om de voedingsbelasting van de volledige zwemvijver te bekijken dan uitsluitend op één verhouding te sturen.
Zonlicht en watertemperatuur
Tijdens warme en zonnige periodes kunnen algen sneller groeien. Vooral wanneer er voldoende voedingsstoffen beschikbaar zijn, kan een algenprobleem dan plots zichtbaar worden.
Toch is zonlicht niet de enige oorzaak. Ook in een zonnig gelegen zwemvijver kun je algengroei beperken door te zorgen voor een goede inrichting, voldoende waterplanten en een goed functionerend filtersysteem.
Hoe verwijder je draadalgen uit een zwemvijver?
Draadalgen kun je het best eerst zoveel mogelijk handmatig verwijderen. Met een vijverborstel, schepnet of draadalgenborstel kun je de lange slierten uit het water halen.
Dat lijkt misschien een eenvoudige ingreep, maar het heeft twee voordelen. Je verwijdert niet alleen de hinderlijke algen, maar haalt ook de voedingsstoffen weg die in de algenmassa zijn opgeslagen.
Laat grote hoeveelheden losgetrokken draadalgen niet in het water liggen. Wanneer ze afsterven en verteren, kunnen voedingsstoffen opnieuw vrijkomen en kan de zuurstofbelasting toenemen.
Blijven de draadalgen terugkomen, dan is het tijd om de waterkwaliteit en de biologische werking van de zwemvijver verder te onderzoeken.
Draadalgen bestrijden met Green Control, Green Balance en Green Solution
Naast het handmatig verwijderen van draadalgen kunnen minerale producten worden ingezet om de omstandigheden in het vijverwater te verbeteren.
Bij Koifarm Fournier werken we onder andere met Green Control, Green Balance en Green Solution. Deze producten hebben elk hun eigen toepassing en mogen niet zonder meer als onderling uitwisselbaar worden beschouwd.
Green Control
Green Control is een mineraal product dat specifiek wordt toegepast bij problemen met draadalgen. Het verhoogt de totale waterhardheid en kan helpen om de omstandigheden voor sterke draadalggroei minder gunstig te maken.
Het product is volgens de productinformatie geschikt voor zwemvijvers en kan ook bij lage watertemperaturen worden toegepast.
Controleer vóór gebruik de bestaande waterhardheid en volg de voorgeschreven dosering. Extra mineralen toevoegen is niet altijd nodig wanneer de waterwaarden al voldoende hoog zijn.
Green Balance
Green Balance richt zich op de mineraalbalans van het vijverwater en de ondersteuning van biologische processen.
Een evenwichtige mineralensamenstelling kan bijdragen aan een stabiele waterkwaliteit en een gezonde ontwikkeling van waterplanten.
Het product kan daardoor onderdeel zijn van een bredere aanpak van algengroei. De exacte toepassing en geschiktheid voor jouw zwemvijver moeten wel worden afgestemd op de productvoorschriften en de aanwezige waterwaarden.
Green Solution
Ook Green Solution behoort tot de producten die bij problemen met algengroei worden gebruikt.
Omdat de precieze werking, samenstelling en toegestane toepassing per product verschillen, is het belangrijk om vóór gebruik na te gaan of de gekozen uitvoering uitdrukkelijk geschikt is voor zwemvijvers waarin mensen zwemmen.
Werken deze producten ook bij koud water?
Een interessant voordeel van bepaalde minerale behandelingen is dat hun toepassing niet afhankelijk is van een hoge watertemperatuur.
Dat is vooral nuttig in het voorjaar, wanneer draadalgen al actief kunnen groeien terwijl waterplanten en bacteriële processen nog maar langzaam op gang komen.
Dit betekent niet dat alle biologische processen temperatuuronafhankelijk zijn. De werking van bacteriën en de groei van waterplanten blijven wel degelijk beïnvloed door de watertemperatuur.
Gebruik uitsluitend producten die door de fabrikant voor zwemvijvers zijn toegelaten en respecteer de gebruiksvoorschriften, inclusief eventuele wachttijden voordat er opnieuw gezwommen mag worden.
Wat doe je tegen groen water door zweefalgen?
Wanneer het water groen kleurt door zweefalgen, heeft het weinig zin om met een schepnet aan de slag te gaan. Deze algen zijn daarvoor veel te klein.
Bij groen water kijken we eerst naar de werking van het plantenfilter, de watercirculatie en de beschikbare voedingsstoffen.
Controleer of de vijverpomp voldoende water door het filter verplaatst en of het water gelijkmatig door het filtermateriaal stroomt. Kijk ook naar de ontwikkeling van de waterplanten en de hoeveelheid organisch vuil in de vijver.
Een UV-C-installatie kan zweefalgen in het water bestrijden dat door het toestel stroomt. UV-C verwijdert echter niet de voedingsstoffen die de algengroei mogelijk maken. Het is dus geen vervanging voor een goed werkend biologisch filtersysteem.
Bovendien is niet iedere zwemvijver ontworpen om met UV-C te werken. Bij een volledig biologisch ingerichte zwemvijver bekijken we eerst of de bestaande filtering kan worden verbeterd.
Hoe voorkom je dat algen terugkomen?
Een algenprobleem oplossen is één ding. Voorkomen dat de algen telkens opnieuw verschijnen, vraagt aandacht voor de volledige zwemvijver.
De basis begint bij een goede inrichting. Een voldoende groot en correct opgebouwd plantenfilter, geschikte waterplanten en een doordachte watercirculatie zorgen ervoor dat het biologische systeem goed kan functioneren.
Daarnaast is regelmatig onderhoud belangrijk. Verwijder bladeren en afgestorven plantenresten voordat ze zich ophopen. Controleer of het water goed door het plantenfilter blijft stromen en of de waterplanten voldoende groeien.
Meet bij terugkerende problemen ook de waterwaarden. Vooral pH, KH, GH, nitraat en fosfaat kunnen nuttige informatie geven. Geen enkele afzonderlijke meting vertelt echter het volledige verhaal.
Bij een nieuwe zwemvijver moet je er bovendien rekening mee houden dat de biologische processen tijd nodig hebben om zich te ontwikkelen. Tijdens die opstartperiode kan de vijver gevoeliger zijn voor algengroei.
Algen in je zwemvijver? Pak ook de oorzaak aan
Draadalgen en zweefalgen kunnen het zwemplezier behoorlijk verstoren. Toch is het meestal niet voldoende om alleen de zichtbare algen te bestrijden.
De mineralenbalans, de hoeveelheid organisch materiaal, de beschikbare voedingsstoffen, de zuiverende waterplanten en de bacteriële werking bepalen samen hoe stabiel de zwemvijver functioneert.
Bij Koifarm Fournier bekijken we daarom niet alleen welke behandeling tegen algen geschikt is, maar ook waarom het probleem ontstaat. Zo kunnen we gericht adviseren over waterkwaliteit, biologische filtering en passende producten om de algengroei onder controle te krijgen.