Zwemvijver winterklaar maken: onderhoud in het najaar
Door Stan Fournier
De dagen worden korter, de zon laat zich minder zien en de watertemperatuur daalt. Je zwemvijver komt geleidelijk in winterrust, maar krijgt tegelijk meer bladeren en organisch afval te verwerken. Ook in het najaar blijft je zwemvijver een blikvanger in de tuin, die het nodige onderhoud verdient.
Dit is het moment om de mineraalwaarden op peil te brengen, de waterplanten te verzorgen en opgehoopt slib en bladeren te verwijderen. Daarnaast bereid je de vijvertechniek voor op de koudere maanden.
Met deze praktische najaarstips maak je je zwemvijver winterklaar. Zo blijft hij ook tijdens de winter goed onderhouden en ben je voorbereid op het nieuwe zwemseizoen.
Controleer de mineraalwaarden en breng ze voldoende hoog
In het najaar krijgt je zwemvijver meer regenwater te verwerken. Omdat regenwater weinig mineralen bevat, kunnen de GH en KH geleidelijk dalen. Controleer daarom beide waarden en breng ze voldoende hoog voordat de winter begint.
Voor een natuurlijke zwemvijver met plantenfilter kun je als praktische richtwaarden streven naar een GH van ongeveer 12 °dH en een KH van ongeveer 8 °dH.
De GH ondersteunt een goede mineraalbalans en de ontwikkeling van waterplanten. De KH helpt de pH-waarde stabiel te houden en beperkt het risico op verzuring. Bij langdurige verzuring kunnen de wortels van waterplanten beschadigd raken en kan wortelrot optreden. Ook de werking van de biofilm in de plantenfilter kan afnemen, waardoor de biologische opstart in het voorjaar moeizamer kan verlopen.
Zijn de mineraalwaarden te laag? Dan kun je ze goedkoop en gecontroleerd verhogen met geschikte mineralen in poedervorm. Deze producten kun je ook bij lage watertemperaturen toevoegen.
Snoei en verzorg de waterplanten in je plantenfilter
In een natuurlijke zwemvijver speelt de plantenfilter, ook wel helofytenfilter genoemd, een belangrijke rol in de waterzuivering. Goed wortelende, zuiverende moerasplanten zoals de gele lis (Iris pseudacorus) nemen voedingsstoffen zoals nitraat en fosfaat op.
In het najaar vertraagt de plantengroei en beginnen bladeren en stengels geleidelijk af te sterven. Snoei afgestorven plantenstengels tot ongeveer 10 à 15 cm boven het wateroppervlak. Zo voorkom je dat ze in het water terechtkomen en daar verder afbreken. Laat gezonde, groene plantendelen zoveel mogelijk staan.
Laat de wortels en het filtermateriaal ongemoeid, zodat de bestaande biofilm zo goed mogelijk behouden blijft. Verwijder het snoeiafval meteen en controleer of plantenresten de doorstroming niet belemmeren.
Zo beperk je de ophoping van organisch afval en blijft je plantenfilter goed voorbereid op de winter.
Verwijder slib en organisch afval van de bodem van je zwemvijver
In het najaar waaien er heel wat bladeren, takjes en ander organisch afval in je zwemvijver. Tegelijk ligt er vaak al een sliblaag op de bodem die zich doorheen het jaar heeft opgebouwd. Vooral bij natuurlijke zwemvijvers met een downflow-plantenfilter is dit het geval. Bij deze opstelling wordt voornamelijk drijvend vuil via de skimmer afgevoerd, terwijl fijne vuildeeltjes die niet naar de filterzone worden meegezogen, naar de bodem zakken.
Verwijder dit vuil vóór de winter met een goede vijverstofzuiger. Een ophopende laag rottend organisch materiaal biedt geen voordeel voor de waterkwaliteit. Bij de afbraak komen juist voedingsstoffen vrij die de algengroei in het voorjaar kunnen bevorderen.
Heb je nog geen vijverstofzuiger? Dan raden we de OASE PondoVac 4 en vooral de PondoVac 5 aan. Ze hebben een grote zuigkracht, zijn degelijk gebouwd en zijn herstelbaar. Bij Koifarm hebben we bovendien onderdelen op voorraad.
Houd bladeren en ander organisch afval uit je zwemvijver
Tijdens de herfst kunnen grote hoeveelheden bladeren en takjes in je zwemvijver terechtkomen, zeker wanneer er grote bomen in de buurt staan die op korte tijd veel blad verliezen.
Een afdeknet of extra skimmer kan tijdens deze periode bijzonder nuttig zijn. Voorkomen is immers gemakkelijker dan achteraf bladeren van de bodem te moeten verwijderen. Met een afdeknet vang je de bladeren op voordat ze in het water terechtkomen.
Ook een skimmer kan interessant zijn om drijvend vuil tijdig af te voeren. Kies een geschikt model op basis van de grootte van je zwemvijver, de verwachte hoeveelheid vuil en hoeveel onderhoud je zelf wilt uitvoeren.
Maak de skimmermand regelmatig leeg en verwijder achtergebleven bladeren met een schepnet. Zo voorkom je dat organisch afval zich ophoopt en tijdens de winter verder afbreekt.
Maak je zwemvijvertechniek klaar voor de winter
In het najaar is het verstandig om je pompen, UV, filters, skimmers en leidingen te controleren. Verwijder opgehoopt vuil en kijk na of het water nog goed doorstroomt.
Bij natuurlijke zwemvijvers met een plantenfilter blijft de watercirculatie doorgaans ook tijdens de winter behouden. Heb je een regelbare vijverpomp? Dan kun je het debiet bij lagere temperaturen vaak verminderen. Zo bespaar je energie terwijl er voldoende doorstroming door de plantenfilter behouden blijft.
Ook je UV-C-apparaat kun je uitschakelen zodra het kouder wordt en het water helder blijft. Controleer daarna regelmatig de helderheid. Wordt het water opnieuw groen door zweefalgen, dan kun je de UV-C weer inschakelen.
Controleer tot slot of pompen, filters en leidingen voldoende beschermd zijn tegen vorst. Vooral onderdelen waarin water blijft staan wanneer de installatie wordt stilgelegd, kunnen bij bevriezing beschadigd raken. Volg hiervoor de winterinstructies van je installatie.
Houd de wanden van je zwemvijver proper met SuperTab
SuperTab kan het hele jaar door gebruikt worden, ook wanneer de watertemperatuur in het najaar daalt. Het helpt om gladde, vettige aanslag op de wanden en bodem te verminderen, ongewenste bacteriën terug te dringen en dood organisch materiaal af te breken. Bij regelmatig gebruik blijven de wanden van je zwemvijver langer proper en minder glad.
SuperTab werkt op basis van chloordioxide (ClO₂). Ondanks de naam is dit niet hetzelfde als het klassieke chloor dat in zwembaden wordt gebruikt. Chloordioxide is een andere chemische stof die op een andere manier reageert met vervuiling in het water. Het is dus geen klassieke chloorbehandeling, maar werkt wel via oxidatie.
Supertab is een nuttige aanvulling op het onderhoud, maar vervangt het verwijderen van bladeren en slib niet.
Je zwemvijver goed voorbereid op de winter
Een zwemvijver vraagt in het najaar wat extra aandacht, maar met tijdig onderhoud voorkom je heel wat werk in het voorjaar. Door bladeren en slib te verwijderen, de waterwaarden op peil te houden en je plantenfilter en vijvertechniek goed te verzorgen, blijft je zwemvijver ook tijdens de winter in goede conditie.
Heb je vragen over de waterkwaliteit, het onderhoud of de juiste producten voor jouw zwemvijver? Bij Koifarm Fournier helpen we je graag met praktisch advies, afgestemd op jouw installatie.