Kohaku koi (紅白)
Door Marisa Verfaillie
De Kohaku is een van de bekendste en meest gewaardeerde Japanse koivariëteiten. Je herkent deze koi aan zijn witte lichaam met rode tekeningen. Die eenvoudige combinatie van twee kleuren maakt de Kohaku bijzonder herkenbaar, maar ook uitdagend om op hoog niveau te kweken.
Bij een kwalitatieve Kohaku draait alles om de zuiverheid van het wit, de intensiteit van het rood, de verdeling van het patroon en de lichaamsbouw. Kleine verschillen in huidkwaliteit en kleuraflijning kunnen een grote invloed hebben op de beoordeling en waarde van de vis.
De Kohaku behoort samen met de Sanke en Showa tot de beroemde Gosanke, de drie klassieke koivariëteiten die een belangrijke plaats innemen binnen de Japanse koikweek.
Wat is een Kohaku koi?
Een Kohaku is een Japanse koi met een witte basiskleur en rode patronen op de kop en het lichaam. De witte huid wordt in het Japans shiroji genoemd en de rode tekening hi of beni.
De Kohaku behoort tot de oudste gevestigde variëteiten van de moderne Japanse sierkoi en heeft een belangrijke rol gespeeld in de ontwikkeling van andere variëteiten, waaronder de Sanke.
In Japan bestaat de bekende uitspraak Kohaku ni hajimari, Kohaku ni owaru: de koihobby begint bij Kohaku en eindigt bij Kohaku. Daarmee wordt bedoeld dat veel liefhebbers de Kohaku al vroeg leren kennen, maar de verfijning en kwaliteit ervan pas met meer ervaring volledig leren waarderen.
Verschillende soorten Kohaku
Binnen de Kohaku-variëteit bestaan verschillende benamingen. Sommige verwijzen naar het aantal of de vorm van de rode patronen, andere naar bijzondere kenmerken van de schubben.
Nidan, Sandan en Yondan Kohaku
Een Nidan Kohaku heeft twee afzonderlijke rode patronen, een Sandan drie en een Yondan vier. Deze indeling zegt op zichzelf niets over de kwaliteit van de koi.
Een eenvoudige Nidan met een mooie lichaamsbouw, uitstekende huidkwaliteit en een evenwichtige tekening kan minstens zo waardevol zijn als een Sandan of Yondan.
Tancho Kohaku
Een Tancho Kohaku heeft een wit lichaam met één rode vlek op de kop, zonder verdere rode patronen op het lichaam.
De kopvlek is bij voorkeur mooi rond en centraal geplaatst. Juist door de sobere tekening komen de lichaamsbouw en de kwaliteit van het wit sterk naar voren.
Bekijk ook onze Tancho koi.
Maruten Kohaku
Een Maruten Kohaku heeft een afzonderlijke rode vlek op de kop, gecombineerd met een of meerdere rode patronen op het lichaam.
Het verschil met een Tancho is dat bij een Maruten ook rood op het lichaam aanwezig is.
Inazuma Kohaku
Bij een Inazuma Kohaku loopt de rode tekening in een grillige, bliksemachtige vorm over het lichaam.
De naam Inazuma betekent bliksem in het Japans. Een mooi gevormd patroon kan de lengte en lichaamsvorm van de koi extra benadrukken.
Ippon-hi Kohaku
Een Ippon-hi Kohaku heeft één doorlopend rood patroon dat zich over een groot deel van het lichaam uitstrekt.
Bij dit type is vooral de vorm en verdeling van het rode vlak belangrijk. Voldoende zichtbaar wit helpt om het patroon tot zijn recht te laten komen.
Kuchibeni Kohaku
Een Kuchibeni Kohaku heeft een rode tekening op de lippen of rond de mond. De naam wordt vaak vertaald als ‘lippenstift’.
Dit kleine kleuraccent geeft de koi een bijzonder karakter.
Menkaburi Kohaku
Bij een Menkaburi Kohaku bedekt het rode patroon een groot deel van de kop, soms tot rond de ogen en wangen.
Bij klassieke showbeoordelingen gaat de voorkeur vaak uit naar een meer open koptekening, maar ook een Menkaburi kan een aantrekkelijke Kohaku zijn.
Doitsu Kohaku
Een Doitsu Kohaku is schubloos of gedeeltelijk geschubd. Sommige exemplaren hebben nog grotere schubben langs de rug of zijlijn.
Door het ontbreken van de gewone schubbenstructuur kunnen de overgangen tussen rood en wit bijzonder strak lijken.
Ginrin Kohaku
Een Ginrin Kohaku heeft glanzende schubben die het licht weerkaatsen.
Bij een goede Ginrin Kohaku kijken we niet alleen naar het glanzende effect, maar ook naar de gelijkmatigheid van de schubben en de kwaliteit van de onderliggende rood-witte tekening.
Wat maakt een goede Kohaku?
Een mooie Kohaku beoordelen vraagt meer dan alleen kijken naar het patroon. Lichaamsbouw, huidkwaliteit en de verhouding tussen rood en wit moeten samen een evenwichtig geheel vormen.
Lichaamsbouw
Een goede Kohaku heeft een evenwichtig, symmetrisch lichaam met een mooie verhouding tussen kop, schouders en staartaanzet.
Vooral bij jonge koi is de lichaamsbouw belangrijk. Een aantrekkelijk patroon kan onmiddellijk opvallen, maar de bouw bepaalt mee hoe de vis zich tijdens de verdere groei kan ontwikkelen.
Een uitzonderlijk patroon compenseert geen zwakke lichaamsbouw.
Shiroji: de witte basiskleur
Het wit, of shiroji, vormt de basis van een Kohaku. Bij een kwalitatieve koi is de witte huid helder en egaal, met een mooie natuurlijke glans.
Het gaat niet uitsluitend om zo wit mogelijk. Vooral de huidkwaliteit en de zuiverheid van de witte zones bepalen hoe goed de rode patronen tot hun recht komen.
Beni: de rode patronen
De rode tekening wordt beni genoemd. Bij een goede Kohaku is het rood gelijkmatig van kleur en voldoende intens, zonder storende kleurverschillen binnen hetzelfde patroon.
Bij jonge Kohaku hoeft het rood nog niet volledig ontwikkeld te zijn. De kleur kan tijdens de groei veranderen. Een zeer donkerrode jonge koi is daarom niet automatisch beter dan een exemplaar met iets zachter rood.
Kiwa en sashi: de aflijning van het rood
Bij het beoordelen van de rode patronen zijn twee Japanse begrippen belangrijk.
Kiwa is de achterste begrenzing van een rood patroon, waar het rood overgaat in wit. Een scherpe en nette aflijning wordt gewaardeerd.
Sashi is de overgang aan de voorzijde van het patroon. Bij geschubde Kohaku kan deze zachter lijken doordat witte schubben over de onderliggende rode pigmentatie liggen.
Vooral bij jonge koi kunnen deze overgangen tijdens de verdere ontwikkeling nog veranderen.
De verdeling van het patroon
Een goede Kohaku hoeft geen ingewikkelde tekening te hebben. Het belangrijkste is dat het rood mooi verdeeld is over het lichaam en aansluit bij de lichaamsvorm.
Bij een klassieke Kohaku begint de rode tekening doorgaans op de kop. De vinnen blijven bij voorkeur wit en voldoende witte zones tussen de rode patronen zorgen voor rust en contrast.
Een patroon hoeft niet perfect symmetrisch te zijn. Een eenvoudige maar goed uitgebalanceerde tekening kan juist bijzonder klassevol zijn.
Hoe verandert een Kohaku tijdens de groei?
Een jonge Kohaku kan tijdens de groei nog duidelijk veranderen. De lichaamsbouw ontwikkelt zich verder, maar ook de kleur en aflijning van de rode patronen kunnen evolueren.
Bij sommige koi wordt het beni sterker en gelijkmatiger. Bij andere kan het rood verzwakken of kunnen delen van de tekening verdwijnen.
Ook verandert de verhouding tussen de patronen en het lichaam wanneer de koi groter wordt. Een tekening die bij een kleine koi mooi in balans lijkt, kan er op volwassen leeftijd anders uitzien.
Daarom beoordelen we jonge Kohaku niet uitsluitend op hun huidige uiterlijk. Ook de huidkwaliteit, lichaamsbouw en afkomst kunnen aanwijzingen geven over hun verdere ontwikkeling, al blijft die nooit volledig voorspelbaar.
Waar moet je op letten bij het kopen van een Kohaku?
Bij het kiezen van een Kohaku kijken we eerst naar de lichaamsbouw en huidkwaliteit. Daarna beoordelen we de zuiverheid van het wit, de kwaliteit van het rood, de aflijning en de verdeling van de patronen.
Een Kohaku met een eenvoudig patroon maar een uitstekende lichaamsbouw en huidkwaliteit kan een betere keuze zijn dan een exemplaar met een spectaculaire tekening maar minder sterke basiskwaliteiten.
Let daarnaast op de algemene gezondheid. De koi moet normaal zwemmen, gave vinnen hebben en geen zichtbare huidbeschadigingen vertonen.
Ook je verwachtingen spelen een rol. Zoek je een Kohaku met een al mooi afgewerkt patroon, of wil je graag de ontwikkeling van een jonge koi volgen? Beide keuzes kunnen interessant zijn, zolang je rekening houdt met de veranderingen die tijdens de groei mogelijk zijn.
Bekende Japanse Kohaku-kwekers
Japan kent verschillende gerenommeerde kwekerijen die bekendstaan om hun Kohaku. Sakai Fish Farm, Dainichi en Momotaro zijn bekende namen binnen de Japanse koikweek.
Kwekers werken met verschillende bloedlijnen en selectiecriteria, waarbij onder meer lichaamsbouw, huidkwaliteit en kleurontwikkeling een belangrijke rol spelen.
Toch zegt de naam van de kweker niet alles over de kwaliteit van een individuele Kohaku. Ook binnen dezelfde kwekerij bestaan grote verschillen tussen de vissen.
Een bijzonder voorbeeld is S-Legend, een vrouwelijke Kohaku van Sakai Fish Farm. Deze koi werd in 2018 op een veiling verkocht voor 203 miljoen Japanse yen, destijds ongeveer 1,5 miljoen euro. Die uitzonderlijke verkoopprijs laat zien hoe hoog een topklasse Kohaku gewaardeerd kan worden.
Een Kohaku kopen bij Koifarm Fournier
Een goede Kohaku combineert eenvoud met uitzonderlijke kwaliteit. Wanneer lichaamsbouw, huidkwaliteit en de rood-witte tekening mooi samenkomen, ontstaat een klassevolle koi die ook na jaren blijft boeien.
Bij Koifarm Fournier helpen we je graag om verder te kijken dan alleen het patroon. We beoordelen de lichaamsbouw, huidkwaliteit, kleurverdeling en het mogelijke ontwikkelingspotentieel, zodat je een Kohaku kunt kiezen die aansluit bij je verwachtingen en budget.
 Ginrin Kohaku |  Ginrin Nidan Kohaku |
 Nidan Kohaku |  Sandan Kohaku |
