De KH vormt de stabiliserende factor van de vijver. Zonder voldoende carbonaten kunnen pH-schommelingen ontstaan die de biologische balans verstoren en de werking van het filtersysteem nadelig beïnvloeden. Bovendien zijn sterke pH-schommelingen belastend voor vissen en waterplanten.
Een stabiele KH-waarde voorkomt verzuring (pH-crash), ondersteunt de stikstofcyclus en zorgt ervoor dat de vijverbiologie het hele jaar door correct blijft functioneren.
Wanneer de KH-waarde te laag is, wordt het vijverwater instabiel en neemt het risico op schommelingen en biologische problemen toe.
Een correcte KH-waarde is daarom essentieel voor stabiel en veilig vijverwater
Hoe de KH-waarde van vijverwater verhogen?
Is de carbonaathardheid te laag? Dan zijn er drie manieren om de KH-waarde te verhogen:
KH-plus in minerale poedervorm
KH-plus producten bevatten geconcentreerde carbonaten die de bufferwaarde van vijverwater gericht verhogen. Dit is de meest gecontroleerde, voorspelbare en meestal de goedkoopste manier om de KH-waarde te corrigeren.
Hard water toevoegen
Leidingwater
Leidingwater bevat in veel regio’s hoge gehaltes aan carbonaten om de KH te verhogen.
Indien een waterontharder aanwezig is, dient deze tijdelijk op bypass te worden gezet. Een ontharder verwijdert namelijk de mineralen die nodig zijn om de KH te verhogen.
Grond- of boorputwater
Grondwater is vaak mineraalrijk en kan de KH verhogen. Test vooraf steeds de waterwaarden, aangezien grondwater ook nitraten en andere mest- en voedingsstoffen kan bevatten.
Oesterschelpen in de vijver
Oesterschelpen zijn een natuurlijke bron van carbonaten. Wanneer ze in een stroming geplaatst worden, bijvoorbeeld in de filterlijn, geven ze geleidelijk carbonaten af aan het vijverwater.
Deze carbonaten ondersteunen het bufferend vermogen en helpen schommelingen in de zuurtegraad te beperken. Oesterschelpen lossen langzaam op en dragen zo op een natuurlijke en geleidelijke manier bij aan het stabiel houden van de KH-waarde en de algemene stabiliteit van de vijver.
Met welke producten de KH-waarde verhogen?
De carbonaathardheid kan gericht verhoogd worden met kwalitatieve KH-plus producten.
Bij Koifarm is een ruim assortiment KH-verhogende producten beschikbaar:
Stappenplan om KH te verhogen met KH-plus
-
Meet de huidige KH-waarde
-
Bereken het exacte vijvervolume
-
Bepaal hoeveel °dH verhoogd moet worden (minimum 6°dH)
-
Los het product op in een emmer vijverwater
-
Verdeel gelijkmatig over het wateroppervlak
Verhoog de KH-waarde met maximaal 2°dH per 48 uur.
Meer informatie over KH-waarde en carbonaathardheid
Wat is de KH-waarde?
De KH-waarde (Karbonathärte) meet de hoeveelheid opgeloste carbonaten (CO₃²⁻) en bicarbonaten (HCO₃⁻) in het water.
Deze stoffen bepalen het bufferend vermogen tegen verzuring en worden uitgedrukt in graden Duitse hardheid (°dH).
GH en KH: wat is het verschil?
KH (carbonaathardheid) meet het bufferend vermogen van het water.
KH (carbonaathardheid) meet het bufferend vermogen van het water.
GH (totale hardheid) meet de hoeveelheid calcium en magnesium.
De GH ondersteunt bacteriële activiteit, plantengroei en de algemene mineralenbalans.
Beide waarden werken samen. Een stabiele vijver heeft zowel een correcte GH als een correcte KH.
Waarom is de KH-waarde zo belangrijk in een vijver?
Buffer tegen pH-schommelingen
De KH-waarde bepaalt het vermogen van het vijverwater om schommelingen in de zuurtegraad op te vangen. Door biologische processen, temperatuurschommelingen, fotosynthese en CO₂-productie kunnen zuren ontstaan die de pH beïnvloeden.
Voldoende carbonaathardheid neutraliseert deze zuren en houdt de pH stabiel. Bij een te lage KH raakt de buffer uitgeput en kan een pH-crash optreden, waarbij de zuurtegraad plots sterk daalt. Dit kan ernstige gevolgen hebben voor vissen en het biologisch filtersysteem.
Ondersteuning van de stikstofcyclus
Tijdens de omzetting van ammoniak naar nitriet en nitraat ontstaan zuren. Deze worden door de aanwezige carbonaten geneutraliseerd.
Een voldoende KH-waarde voorkomt verzuring en ondersteunt zo de stabiele werking van het biologisch filter.
Veilig gebruik van medicatie en anti-algproducten
Bij behandelingen tegen algen of bij gebruik van medicatie voor vijvervissen kan het biologisch evenwicht tijdelijk worden verstoord. Hierdoor kunnen pH-schommelingen en zuurstoftekorten sneller optreden wanneer de KH te laag is.
Een KH-waarde van minimaal 6°dH is daarom aanbevolen vóór elke behandeling.
Een goede KH zorgt voor minder risico op zuurstofgebrek
Bij een te lage KH-waarde is het vijverwater onvoldoende beschermd tegen verzuring. Wanneer de pH instabiel wordt, kan het biologisch evenwicht verstoord raken en stijgt het zuurstofverbruik in korte tijd.
Hierdoor neemt het risico op een acuut zuurstoftekort toe, vooral bij warm weer of tijdens behandelingen. Dit kan leiden tot stress en ademhalingsproblemen bij vissen.
Wat is een goede KH-waarde?
Een veilige KH-waarde ligt boven 6°dH.
• Onder 5°dH: verhoogd risico op pH-schommelingen
• Tussen 6 en 8°dH: stabiele en veilige buffer
• Boven 8°dH: extra stabiel, geen biologisch nadeel
Een te lage KH is in de praktijk gevaarlijker dan een hogere waarde.
Waarom daalt de KH-waarde?
De carbonaathardheid daalt door natuurlijke processen:
-
Bacteriën verbruiken carbonaten tijdens nitrificatie
-
Waterplanten nemen mineralen op
-
Regenwater bevat nauwelijks mineralen en verdunt het vijverwater
-
Toevoeging van zacht water verlaagt de KH
Na perioden van veel regen of in het voorjaar is correctie vaak noodzakelijk.
Seizoensinvloed op KH en hoe vaak KH testen?
Winter: veel neerslag → sterke daling van KH
Voorjaar: opstart bacteriën → verhoogd verbruik
Zomer: intensieve biologische activiteit → verhoogd verbruik
Aanbevolen wordt om de KH-waarde minstens 3 tot 4 keer per jaar te controleren:
-
Na de winter
-
In het voorjaar bij opstart van de biologie
-
Tijdens de zomer
-
Na periodes van veel regen
Hoe de KH van vijverwater meten?
KH kan gemeten worden met:
-
Druppeltest (meest nauwkeurig)
-
Teststrips
-
Elektronische meters
Regelmatig meten voorkomt onverwachte schommelingen.
Wanneer KH meten en verhogen?
-
Na veel regen
-
In het voorjaar
-
Voor gebruik van medicatie of anti-algproducten
-
Bij schommelende pH-waarden
-
Na grote waterverversingen
Correcties worden bij voorkeur uitgevoerd bij watertemperaturen boven 6 °C.
Kan een KH te hoog zijn?
Een hoge KH vormt zelden een biologisch probleem.
Extreem hoge waarden kunnen de pH licht verhogen, maar zijn in de praktijk minder schadelijk dan een te lage KH.
Gratis testen van KH-waarde
In de winkels kan de carbonaathardheid gratis getest worden.
Bij elke online bestelling wordt een gratis watertest geleverd die onder andere de KH-waarde meet.