Algen in de vijver | Draadalgen en zweefalgen overzicht

Algen zijn, net als waterplanten, fotosynthetische organismen met een zeer eenvoudige celstructuur. Afhankelijk van de manier waarop algen zich ontwikkelen, wordt onderscheid gemaakt tussen twee hoofdvormen van algengroei: draadalgen en zweefalgen.

Bij draadalgen klitten de algencellen samen en vormen zij zichtbare, draadvormige structuren die zich vasthechten aan oppervlakken in de vijver. Zweefalgen blijven daarentegen afzonderlijk en komen voor als microscopisch kleine groene deeltjes die vrij in het vijverwater zweven.

Wanneer algen zich sterk ontwikkelen, kan dit het biologisch evenwicht en belangrijke processen in het vijverwater verstoren. Dit uit zich onder andere in schommelingen van de pH-waarde, een lager zuurstofgehalte en een verminderde werking van nuttige bacteriën. Daarnaast kunnen algen waterplanten overgroeien en technische problemen veroorzaken door verstoppingen in pompen, leidingen en filters.

Hieronder wordt per algentype toegelicht hoe deze worden herkend, waarom ze ontstaan en op welke manier ze doelgericht kunnen worden aangepakt.

Draadalgen in de vijver

Wat zijn draadalgen?

Een draadalg is een fotosynthetisch organisme met een zeer eenvoudige celstructuur. De cellen schakelen aaneen, waardoor draadalgen draadvormige structuren vormen. Door snelle celdeling kunnen ze zich vlot vermenigvuldigen en dankzij hun beperkte eisen en grote aanpassingsvermogen ontwikkelen ze zich vaak sneller en gemakkelijker dan waterplanten, die net als algen aan fotosynthese doen en energie uit zonlicht halen.

Waarom groeien draadalgen?

Draadalgen ontwikkelen zich op natuurlijke wijze wanneer mest- en voedingsstoffen aanwezig zijn in het vijverwater. Deze voedingsstoffen bestaan voornamelijk uit stikstof- en fosfaatverbindingen, zoals nitraat en fosfaat, die voorkomen door visvoer, uitwerpselen, afgestorven plantenresten en ander organisch materiaal. Door deze voedingsstoffen op te nemen en vast te leggen in hun biomassa, onttrekken algen nitraat en fosfaat uit het vijverwater.

Hoe draadalgen herkennen?

Kenmerkend aan draadalgen is dat ze er draadachtig, slijmerig en vlezig uitzien en een duidelijke vaste structuur hebben. De kleur kan variëren van felgroen tot geelachtig of bruin, afhankelijk van het juiste type draadalg, ouderdom en waterkwaliteit.

Waar groeien draadalgen?

Draadalgen kunnen overal in de vijver voorkomen, maar ontwikkelen zich vooral op plaatsen waar ze zich kunnen vasthechten aan een vast oppervlak. Ze groeien typisch op de bodem en wanden van de vijver, tussen waterplanten, in ondiepe zones en in filterzones met lava of substraat. Ook in en rond watervallen, filteruitstromen, pompen en leidingen komen draadalgen vaak voor. Zones met veel licht, zuurstof en beschikbare voedingsstoffen zijn het meest gevoelig voor draadalgontwikkeling.

Waarom is het belangrijk om draadalgen in de vijver te bestrijden?

Wanneer draadalgen sterk of ongecontroleerd groeien, kan dit het evenwicht in de vijver verstoren. Door hun snelle groei beïnvloeden ze de pH-waarde en verbruiken ze ’s nachts zuurstof, waardoor zuurstoftekort kan ontstaan. Daarnaast kunnen grote hoeveelheden draadalgen de watercirculatie hinderen, waterplanten verstikken en problemen veroorzaken in pompen en filters. In zulke situaties is een gerichte aanpak nodig om de vijver opnieuw in balans te brengen.

Onder welke omstandigheden groeien draadalgen?

Draadalgen ontwikkelen zich wanneer mest- en voedingsstoffen zoals nitraten en fosfaten in het vijverwater aanwezig zijn. Onder invloed van zonlicht en stijgende watertemperaturen wordt hun groei extra gestimuleerd. Omdat draadalgen bovendien voldoende zuurstof nodig hebben, komen ze vooral voor in helder, zuurstofrijk water en in zones met waterbeweging.

Wanneer groeien draadalgen?

Typisch aan draadalgen is dat ze zich het hele jaar door kunnen ontwikkelen, ook tijdens de winter. Ze groeien vooral zodra er nitraten en fosfaten aanwezig zijn en wanneer voldoende licht beschikbaar is. Vanaf watertemperaturen rond 10 °C neemt de groei duidelijk toe, maar ook bij lagere temperaturen kunnen draadalgen actief blijven, vooral in heldere, ondiepe zones met voldoende licht.

Waarom komen draadalgen vaak in het voorjaar voor?

In het voorjaar kunnen draadalgen zich snel ontwikkelen doordat meerdere ongunstige factoren samenkomen. Tijdens de winter stapelt organisch afval, zoals bladeren en afgestorven waterplanten, zich op in de vijver. Dit materiaal wordt bij lage temperaturen nauwelijks biologisch afgebroken, waardoor bij stijgende temperaturen plots grote hoeveelheden nitraten en fosfaten vrijkomen.

Daarnaast is de bacteriële activiteit in de winter sterk verminderd. Opruimende en nitrificerende bacteriën verdwijnen grotendeels bij koude watertemperaturen, waardoor het biologische evenwicht in het voorjaar tijdelijk verstoord is. Zodra de watertemperatuur stijgt en het zonlicht toeneemt, ontstaat een ideaal klimaat voor draadalgen om zich snel te ontwikkelen.

Hoewel draadalgen zich het hele jaar door kunnen voordoen, is het voorjaar door deze combinatie van factoren vaak de periode waarin ze het sterkst tot ontwikkeling komen.

Zijn draadalgen slecht voor de vijver?

Draadalgen zijn niet per definitie schadelijk, maar wanneer ze in grote hoeveelheden voorkomen of de vijver beginnen te overwoekeren, kunnen ze het biologisch evenwicht ernstig verstoren. Ze beïnvloeden de pH-waarde en nemen ’s nachts zuurstof op, waardoor zuurstofgebrek kan ontstaan. Daarnaast belemmeren ze de watercirculatie, verstikken ze waterplanten en kunnen ze hinder veroorzaken voor vissen. Vooral steuren lopen risico om zich vast te zwemmen in dichte draadalgenmassa’s.

Soorten bestrijding tegen draadalgen

Draadalgen kunnen bestreden worden met specifieke producten of via natuurlijke bestrijding met graskarpers.

Meer over draadalgen:

Zweefalgen en groen water in de vijver

Wat zijn zweefalgen?

Zweefalgen zijn microscopisch kleine, fotosynthetische algen die vrij in het vijverwater zweven en geen vaste structuur vormen. Door snelle celdeling kunnen ze zich exponentieel vermenigvuldigen en in korte tijd de overhand nemen. In tegenstelling tot draadalgen hechten ze zich niet vast aan bodem, wanden of waterplanten, maar zijn ze verspreid over het volledige watervolume. Door hun uiterst kleine afmeting kunnen zweefalgen zelfs door fijne filtermaterialen heen spoelen, waardoor ze moeilijk mechanisch te verwijderen zijn. Bij een sterke ontwikkeling kleurt het vijverwater egaal groen, waardoor vissen en bodem nauwelijks of niet meer zichtbaar zijn.

Wat is de schaduwtest?

In een heldere vijver is op een zonnige dag de schaduw van de vissen duidelijk zichtbaar. Is deze schaduw niet waarneembaar, dan zijn zweefalgen of fijn zweefvuil in het water aanwezig.

Waarom wordt het vijverwater groen?

Zweefalgen ontwikkelen zich onder invloed van een combinatie van licht, warmte, zuurstof en beschikbare voedingsstoffen zoals nitraten en fosfaten. Deze voedingsstoffen ontstaan door visvoer, uitwerpselen, afgestorven plantenresten en ander organisch materiaal. Wanneer deze omstandigheden gunstig zijn, kunnen zweefalgen zich zeer snel vermenigvuldigen.

Wanneer komen zweefalgen het meest voor?

Zweefalgen kunnen het hele jaar door voorkomen, maar ontwikkelen zich vooral in het voorjaar en tijdens warme zomerperiodes. Typisch voor deze periodes is een combinatie van stijgende watertemperaturen, toenemende lichtinval en een tijdelijk verstoord biologisch evenwicht.

Vanaf watertemperaturen rond 18 tot 22 °C kan het vijverwater snel groen worden, zeker wanneer de biologische filtering nog onvoldoende op gang is.

Waarom wordt het vijverwater vaak groen in het voorjaar?

In het voorjaar komen meerdere factoren samen die de ontwikkeling van zweefalgen bevorderen. Tijdens de winter stapelt organisch vuil zich op in de vijver, terwijl opruimende bacteriën door lage temperaturen grotendeels verdwijnen. Hierdoor worden voedingsstoffen bij de eerste temperatuursstijgingen plots beschikbaar.

Daarnaast staan mineraalwaarden vaak laag na de winter, waardoor de biologische werking minder goed wordt ondersteund. In combinatie met toenemend zonlicht ontstaat een ideaal klimaat voor zweefalgen om zich snel te ontwikkelen.

Waarom is het belangrijk om zweefalgen te behandelen?

Zweefalgen zijn niet per definitie schadelijk, maar bij een sterke of langdurige aanwezigheid kunnen ze het biologisch evenwicht in de vijver verstoren. Door hun hoge concentratie beïnvloeden ze de pH-waarde en nemen ze ’s nachts zuurstof op, wat het risico op zuurstoftekort verhoogt.

Daarnaast vermindert groen water het zicht in de vijver, waardoor een correcte observatie van de vissen moeilijker wordt. In extreme gevallen kan de biologische werking van het vijverwater onder druk komen te staan.

Meer over zweefalgen

Zie ook:

Vijvergids

Productcategorieën

Algen in de vijver | Draadalgen en zweefalgen overzicht